تقسیم بندی کلی موج
تقسیم بندی کلی موج
|
* امواج مکانیکی: موجی را که برای انتقال خود نیاز به محیط مادی دارد را موج مکانیکی میگویند. به عبارت دیگری میتوان گفت که این امواج در خلا منتشر نمیشوند. انواع مختلف امواج مکانیکی را میتوان با در نظر گرفتن چگونگی رابطه بین حرکات ذرههای ماده با راستای انتشار خود امواج از هم تمییز داد. اگر حرکت ذرات ماده حامل موج ، بر راستای انتشار موج عمود باشد. در این صورت موج حاصل را موج عرضی میگویند. به عنوان مثال ، هرگاه انتهای یک ریسمان قائم تحت کشش را به عقب و جلو به نوسان در آوریم، یک موج عرضی در آن به راه میافتند. این آشفتگی در طول ریسمان پیش میرود ولی ارتعاش ذرههای ریسمان بر راستای انتشار آشفتگی عمود است. از طرف دیگر هرگاه جابجایی ذرههای حامل موج مکانیکی در راستای انتشار انجام بگیرد یک موج طولی خواهیم داشت. به عنوان مثال هرگاه انتهای یک فنر قائم کشیده شده را به بالا و پایین به نوسان در آوریم، یک موج طولی در فنر به راه میافتد و حلقههای فنر در راستایی که این آشفتگی در طول فنر طی میکند، به بالا و پایین ارتعاش خواهند کرد. امواج صوتی از جمله امواح طولی هستند. البته امواج دیگری نیز وجود دارند که نه بطور کامل طولی و نه بطور کامل عرضی هستند. به عنوان مثال امواج روی سطح آب از این گونهاند. * امواج غیر مکانیکی: این امواج برای انتشار خود به محیط مادی نیاز ندارند و در خلا نیز منتشر میشوند. از جمله این امواج میتوان به امواج الکترومغناطیسی ، امواج رادیو و تلویزیون ، امواج فرابنفش ، امواج نوری ، امواج ماکروویو اشاره کرد. * موج مادی: در مکانیک کوانتومی به هر ذره مادی یک موج نسبت میدهند. به عبارت دیگر برای هر ذره ماده دو گونه طبیعت در نظر گرفته میشود. طبیعت موجی و طبیعت ذرهای. این دو حالت هیچ وقت بطور همزمان در نظر گرفته نمیشود. یعنی امکان ندارد در یک پدیده هم حالت موجی و هم حالت ذرهای در مورد یک ذره در نظر گرفته شود. * امواج را معمولا بر اساس جبهه موج نیز میتوان به دو گروه امواج تخت و امواج کروی تقسیم کرد. اگر آشفتگیها فقط در یک راستا منتشر شوند، امواج را امواج تخت میگویند. در هر لحظه معین ، وضعیت در تمام نقاط یک صفحه عمود بر راستای انتشار ، یکسان است. جبهههای موج به شکل تخت و پرتوها به صورت خطوط راست و موازی هستند. اما اگر آشفتگی از یک چشمه موج در تمام جهات بطرف خارج منتشر شود، در اینصورت جبهه موج شکل کروی دارند و پرتوها خطهای شعاعی هستند. در چنین حالت موج را موج کروی گویند. البته شکلهای دیگری نیز برای جبهه موج میتوان در نظر گرفت که حالت استوانهای از این جمله میباشد. |
|||














