بسته بندي سيستم مركبي است كه هم وظيفه حفاظتي (Protective) و هم وظيفه ارتباطي يا اطلاع رساني (Information active) را بر عهده دارد. به همين جهت بسته‌بندي به عنوان يكي از رسانه‌ها، محمل‌ها يا طريق ايجاد ارتباط و اطلاع رساني نيز مورد مطالعه قرار مي‌گيرد.
در بسته‌بندي اگر پوشش حفاظتي در حد كفايت نباشد، كالا از نظر فيزيكي آسيب مي‌بيند اگر پوشش، اطلاعاتي نادرست داشته باشد، اعتماد مخاطب (خريدار) از بين مي‌رود.
ساختار اطلاعاتي بسته‌بندي
ساختار اطلاعاتي يا پوشش اطلاعاتي ، دقت و ظرافت فوق العاده‌اي مي‌طلبد، تخصص‌هاي گوناگوني را به كار مي‌گيرد و در روح و روان و فكر و انديشه مخاطب رسوخ مي‌كند. اين پوشش به طور مستقيم از زمان، تكنولوژي و فرهنگ تأثير مي‌پذيرد مانند محتوي، خود تاريخ انقضايي را يدك مي‌كشد. به همين دليل است كه بسته‌بندي كالا‌ها، هر چند وقت يكبار، با تغيير تكنولوژي ساخت يا كشف رنگهاي جديد در بسته‌بندي تغيير مي‌يابند و دگرگون مي‌شوند.
بسته‌بندي علاوه بر قابليت حمل و نقل، با نوآوري مي‌تواند در زمينه‌هاي تكنيكي، هنري و ارتباطي، كالا را براي بازار جذاب و قابل جلب توجه كرده و از اين نقطه نظر ميان كالا و مصرف كننده رابطه نويني برقرار سازد، كمتر پديده‌اي ارتباطي مانند بسته‌بندي، دو ويژگي جاذبه فردي و اجتماعي را تواماً با خود همراه دارد. در تعريفي سيستماتيك، بسته‌بندي را مي‌توان پوششي از يك سيستم دانست كه كالا ناميده مي‌شود و كالا عبارتست از دانشي كه توسط انرژي در جرم ثابت شده است؛ از طرف ديگر هر سيستمي كه محتواي دانش است به ناچار داراي دو نوع پوشش نيز مي‌باشد: يكي پوشش حفاظتي و ديگري پوشش ارتباطي، اطلاعاتي.عملكرد بسته‌بندي
به طور كلي بسته‌بندي داراي 4 عملكرد و يا وظيفه اصلي است:
1- عملكرد تكنيكي و حفاظتي
2- عملكرد اقتصادي
3- عملكرد تبليغاتي
4- عملكرد اطلاع رسانيبسته بندي و فروش
توليد كنندگاني كه در صدد طراحي و تهيه محصول جديدي هستند بايد به اين نكته توجه كنند كه اگر برداشت دقيقي از گروه هدف (مشتري) در ذهن داشته باشد مطمئنا شاهد رشد توليد و سود ناشي از آن مي‌شوند.
- بسته‌بندي خوب نيمي از فروش خود را از قبل كرده است
مهمترين نكته اين است كه بسته بايد سريعا در ميان انبوه محصولات نظر خريدار را به خود جلب كند. يك بسته‌بندي خوب بايد در نقش يك فروشنده ساكت عمل كند و بسته بايد به نوعي باشد كه خريدار آنرا به ياد بسپارد و براي خريدهاي مكرر بعدي به آن مراجعه كند.
بسته نه تنها بايد فرآورده را محفوظ نگه دارد، بلكه بايد مصرف كننده را جذب كند و اطلاعات لازم را به بيننده بدهد. در ضمن فرآورده داخل آن را بايد بتوان به راحتي از درون آن خارج كرد و موقعي كه خالي شد بتوان پوشش هر بسته را از بين برد.
بسته‌ها سواي جلب خريدار، اطلاعات لازمي، هم به وسيله رنگ و هم به وسيله عبارت و نشانه‌ها در اختيار مصرف‌كننده مي‌گذارند. بدين ترتيب بسته بندي از يك وسيله ساده محافظت محصول به يكي از عوامل اصلي فروش بدل گشته و حلقه اصلي زنجيره‌اي شده است كه توليد كننده را به مصرف كننده مرتبط مي‌نمايد.
يك بسته‌بندي خوب هم بايد با روحيه كالا هماهنگ باشد و هم بايد عنصري و ابتكاري در خود داشته باشد تا بتواند خريدار را به خود جلب كرده و در ياد او بماند.بسته بندي و تبليغات
امروزه براي رساندن پيام هاي تبليغاتي از وسايل عديده اي مانند بروشور وكاتالوگ،پوستر،مطبوعات،را ديووتلويزيون،سينما،نمايشگ اههاي تبليغاتي استفاده مي گردد وبسته بندي يكي از آنهاست .
بسته‌بندي، لبه رقابت محصولات است، ايجاد انگيزه براي خريدار، به ويژه براي يك محصول جديد، بيش از هر چيز به كيفيت و تاثير بصري بسته‌بندي مربوط مي‌شود.
ايجاد تمايز اولين قدم است. در مرتبه بعد، بايد طرح و حجم بسته زيبا و جالب باشد و بالاخره كيفيت محصول بسيار مهم است.
براي ايجاد تمايز دو عامل مهم در اختيار داريم. يكي شكل فيزيكي و يكي طرح و شكل گرافيك آن يعني طرح و رنگ كه شامل لوگو و تصوير و زمينه و حروف مي‌شود.- بسته بندي بايد معرف محصول خود باشد
مصرف كننده بايد قادر به تشخيص ارتباط ميان محصول و استفاده‌اش در اولين نگاه باشد. بايد توجه داشته باشيم كه رنگ‌ها سريع‌ترين و مستقيم ترين وسيله براي دستيابي به اين هدف هستند.
براي موفقيت در فروش لازم است كه رنگ بسته‌بندي با طبيعت و اثرات محصول ارتباط نزديك داشته باشد.
بعد از اين، نوبت به رنگ مي‌رسد. وقتي طوفان رنگ همه جا را فرا گرفته، چه بسا بسته‌هاي سياه و سفيد تمايز بيشتري ايجاد كنند. علاوه براين‌ها محصول بايد ادعاي جديدي داشته باشد و مزيتي را به مشتري عرضه كند.
در ضمن در جوامع پيشرفته تر، به اطلاعات نوشته شده روي بسته‌بندي‌ها توجه دقيق تري مي‌شود. هر بسته‌اي كه توضيحات و مشخصات بيشتر درباره محصول و مواد تشكيل دهنده آن داشته باشد، قابل اعتمادتر است. - بسته بندي محصول را به فروش مي‌رساند
يكي از وظايف تبليغات اين است كه تصوير بسته‌بندي را در ذهن مشتري حك كند. لازم است كه يك بسته‌بندي به آساني مشخص باشد و در قفسه فروشگاه قابل تشخيص.
مهمترين نكته اين است كه بسته‌بندي بايد سريعا در ميان انبوه محصولات نظر خريدار را به خود جلب كند، چرا كه ميزان كشش بصري كه بسته‌بندي درخريدار ايجاد مي‌كند، بر تصميم خريدار تاثير فراواني مي‌گذارد. امروزه مصرف كننده مورد هجوم هزاران آگهي و عرضه گوناگون كالاهاي مشابه است. بسته بايد جلب توجه كند، به طوري كه خريدار محصول موردنظر خود را فورا بيابد، زيرا در غيراين صورت به مارك مشابه آن مراجعه خواهد كرد. از طرف ديگر يك بسته‌بندي خوب نه تنها بايد در نقش يك فروشنده ساكت باشد بلكه بايد ويژگي‌هاي آن به گونه‌اي باشد كه خريدار آن را بياد بسپارد و براي خريدهاي مكرر بعدي در نظر بگيرد. در اينجا گرافيك بسته‌بندي بيش از هر قسمت ديگر اهميت مي‌يابد. بسته‌اي كه خوب طراحي شده باشد، اقتصادي‌ترين شيوه افزايش فروش است.شايد بتوان تبليغات را در ساده‌ترين تعريف، نوع اعلان عمومي برشمرد. بخش مهمي از هدف تبليغات، آگاه كردن مردم نسبت به توليدات تازه است.
كار تبليغات يك كار كاملا ارتباطي است، همچون تمام فعاليت‌هاي ارتباطي كه پيام ميان فرستنده و گيرنده را ردوبدل مي‌كند. مثلا در يك فروشگاه بزرگ كه خود خريداران كالاي خود را انتخاب و از قفسه برمي‌دارند فروشنده‌اي وجود ندارد كه توضيحي در مورد كالا بدهد و باعث جلب نظر خريدار شود و اين تبليغات است كه به وسيله تصاوير روي بسته‌ها و يا تبليغات مجله و پوستر و بيل بردها باعث آشنايي مردم با كالاها مي‌گردد. در تبليغات توليد كننده و مصرف كننده وجود دارند و پيام تبليغاتي به وسيله يك رسانه با استفاده از پيام‌هاي نوشتاري، ديداري و گفتاري و همان طور كه اشاره شد مجلات و پوسترها از طرف توليد كننده فرستاده مي‌شود تا به اين وسيله مصرف‌كننده را علاقه مند به خريدكنند. اين روند در نهايت به پرداخت پول براي خريد محصول و يا استفاده از خدمات و تفكرات توليدكننده منجر مي‌شود.
از آنجا كه تكرار اساس يادآوري است، يكي از اركان در بسته‌بندي، شعارهاي تبليغاتي نيز هست. زيرا اين پيام‌ها و شعارها چه به صورت پوسترهاي تبليغاتي كنار كالا و چه بسته‌بندي و تصاوير روي كالا در قفسه‌هاي فروشگاه در شرايط خريد در دسترس مشتري هستند و وقتي مصرف‌كننده در اقيانوسي از كالا يا بسته‌بندي‌هاي متنوع در يك فروشگاه بزرگ رها مي‌شود، نياز به تمام كالاها را احساس مي‌كند زيرا تحت تاثير آگهي‌هاي كوچك و بزرگ در مقابل خود و بسته‌های جذاب قرار گرفته است. و اين جا قدرت چيدمان است كه مشتري را جذب خود مي‌كند و جذاب‌تر بودن بسته‌بندي‌ها و تصاوير آنها مهم‌ترين عامل جذب مشتري مي تواند مي‌باشد.
در سيستم‌هاي جديد فروش، فروشنده‌اي وجود ندارد كه توضيحي بدهد و به جاي آن خود بسته‌ها هستند كه كالاي درون خود را تبليغ مي‌كنند و ايجادانگيزه و القاي نياز براي خريد مي‌كنند. اما چه چيز باعث جذابيت بسته‌ها مي‌گردد؟ به كار بردن شكل‌ها، سمبل‌ها و نشانه‌هاي تجاري و نوع چيدن محصولات هم‌خانواده، در طبقات و خلاقيت در ايجاد تصاوير تبليغاتي و تصويرسازي‌هاي روي محصولات در اين مورد حرف اول را مي زنند.عملكرد تبليغاتي
در عملكرد تبليغاتي بسته مي‌بايد داراي نام تجاري مخصوص و همچنين علامت تجاري مختص به خود (آرم، لوگو تايپ يا آرم نوشتاري) و جملات و شعارهاي تبليغاتي كه كالا را معرفي مي‌نمايد، باشد. همچنين عكسها و طراحي های زيبا، انتخاب رنگ بجا و فرم مناسب ،بسته‌بندي را از ميان ديگر بسته‌ها متمايز مي‌سازد و آن را داراي شخصيت مخصوص به خود و هويت خاص مي‌كند. در اين زمينه هر چه انتخاب رنگ مناسب‌تر باشد و فرم بسته‌بندي عقلاني‌تر، آرم قابل ديدتر و نام زيباتر و خواناتر باشد، جذابيت بيشتري براي مصرف كننده ايجاد مي‌گردد.

ارسال شده توسط : محقق سایت - ٩  بهمن , ١٣٩٠